ප්ලූටෝ සහ ටයිටන් මත මෙතෙක් හඳුනා නොගත් අද්භූත රසායනික සලකුණක්
2026 July 09- Page Views : 5
නාසා ආයතනයට අයත් ජේම්ස් වෙබ් අභ්යවකාශ දුරේක්ෂය ආධාරයෙන් ප්ලූටෝ ග්රහලෝකය සහ සෙනසුරුගේ විශාලතම චන්ද්රයා වන ටයිටන් මත මෙතෙක් හඳුනාගත නොහැකි වූ අද්භූත රසායනික සලකුණක් සොයා ගැනීමට තාරකා විද්යාඥයන් සමත්ව ඇත.
පවත්නා විද්යාත්මක දත්ත ගබඩාවල ඇති කිසිදු රසායනික ද්රව්යයකට මෙය සමාන නොවන අතර, මෙම සොයාගැනීම ඇතුළත් පර්යේෂණ වාර්තාව 'Astronomy & Astrophysics' සඟරාවේ පළ කිරීමටද අනුමැතිය ලැබී තිබේ.
විද්යාඥයන් දුරස්ථ ලෝකයන්හි පවතින රසායනික ද්රව්ය හඳුනාගනු ලබන්නේ, අදාළ අංශු මඟින් ආලෝකය අවශෝෂණය කරගන්නා ආකාරය අධ්යයනය කරන 'වර්ණාවලි වික්ෂේපණය' (Spectroscopy) නම් තාක්ෂණයෙනි.
සෑම රසායනික ද්රව්යයකටම මිනිස් ඇඟිලි සලකුණක් මෙන් අනන්ය වූ ආලෝක සලකුණක් පවතී.
නමුත් මෙවර ප්ලූටෝ සහ ටයිටන් යන ලෝක දෙකෙන්ම මයික්රොමීටර 5.113ක තරංග ආයාමයකින් යුත් අසාමාන්ය ආලෝක අවශෝෂණ කලාපයක් (Absorption band) නිරීක්ෂණය වී ඇත.
ජේම්ස් වෙබ් දුරේක්ෂයේ විවිධ මෙවලම් දෙකකින්ම මෙම සංඥාව සනාථ කර ඇති බැවින්, මෙය උපකරණවල දෝෂයක් නොවන බව විද්යාඥයෝ පවසති.
පර්යේෂකයන් විසින් මෙම අද්භූත සලකුණ ඇසිටිලීන්, බෙන්සීන්, කෙටීන් වැනි කාබනික සංයෝග සහ ශීත කළ ද්රව්ය රැසක් සමඟ සංසන්දනය කර බැලුවද කිසිවක් එයට නිවැරදිව ගැලපී නැත.
මේ සම්බන්ධයෙන් විද්යාඥයන් පවසන්නේ, මෙය මෙතෙක් රසායන විද්යාවෙන් හඳුනා නොගත් නවතම ද්රව්යයක් විය හැකිය බවය.
නැතහොත්, දැනට හඳුනාගෙන ඇති රසායනික සංයෝගයක් මෙම ලෝකවල පවතින අධික ශීතල තත්ත්වයන් යටතේ වෙනස් ආකාරයකින් හැසිරීම නිසා ඇති වූවක් විය හැකි බවද ඔවුන් පවසා ඇත.
මෙම සොයාගැනීම විද්යාඥයන් වඩාත් පුදුමයට පත් කර ඇත්තේ ප්ලූටෝ සහ ටයිටන් යනු සම්පූර්ණයෙන්ම එකිනෙකට වෙනස් පරිසරයන් සහිත ලෝක දෙකක් බැවිනි.
ටයිටන් සතුව නයිට්රජන් සහ මෙතේන් බහුල ඝන වායුගෝලයක් මෙන්ම ද්රව මෙතේන් සහිත විල් සහ ගංගා පවතී. අනෙක් අතට, ප්ලූටෝ සතුව පවතින්නේ අතිශය සිහින් වායුගෝලයක් සහ නයිට්රජන්, මෙතේන් සහ කාබන් මොනොක්සයිඩ් අයිස්වලින් වැසුණු ශීතල මතුපිටකි.
කෙසේ වෙතත්, සූර්යාලෝකය සහ කොස්මික් කිරණ හේතුවෙන් මෙම ලෝක දෙකෙහිම සංකීර්ණ කාබනික රසායනික ක්රියාවලීන් සිදුවන අතර, එකම අද්භූත රසායනික සලකුණ දෙදෙනාගේම මතුපිටින් දර්ශනය වීමට එය හේතුවක් විය හැකි බව විශ්වාස කෙරේ.
මෙම අභිරහස විසඳීම සඳහා ඉදිරියේදී රසායනාගාර පරීක්ෂණ මෙන්ම ජේම්ස් වෙබ් දුරේක්ෂය හරහා තවත් නිරීක්ෂණ සිදු කිරීමට නියමිතය.
එමෙන්ම, අනාගතයේදී ටයිටන් චන්ද්රයා ගවේෂණය කිරීමට නියමිත නාසා ආයතනයේ 'ඩ්රැගන්ෆ්ලයි' (Dragonfly) මෙහෙයුම මඟින්ද මේ පිළිබඳව නිවැරදි තොරතුරු අනාවරණය කරගත හැකි වනු ඇතැයි විද්යාඥයෝ බලාපොරොත්තු වෙති.